W każdym z czterech ostatnich sezonów (kwiecień-październik) na stacji IMGW Wrocław-Strachowice wystąpił ciąg od 14 do 18 kolejnych dób z opadem poniżej 1 mm, a liczba dni z temperaturą 30 °C i wyżej wahała się od 13 do 27. Długie ciągi niewielkich opadów zaczynały się także wczesną wiosną (w 2026 r. już 29 marca). Podlanie 1 000 m² rabat bylinowych i kwietników według standardu miejskiego (20 l/m²) to 20 m³ wody; w modelu z pięcioma podlewaniami w 18 dni wychodzi 100 m³, czyli ok. 705 zł za samą wodę po taryfie MPWiK z lipca 2026 (z wodomierzem odliczającym przyjętym do rozliczeń) albo ok. 1 500 zł razem z opłatą za ścieki. Poniżej: dane, definicje ze standardu ZZM, co jest w umowie TBS Wrocław i co proponujemy wpisać do umowy wspólnoty.
Obliczenia z danych IMGW: cztery sezony na jednej stacji
Dane dobowe stacji synoptycznej Wrocław-Strachowice (kod 351160424) z publicznego archiwum IMGW-PIB; metoda i pełna tabela w dokumencie danych. Definicje: dzień upalny = Tmax ≥ 30 °C; ciąg suchy = kolejne doby z sumą opadu poniżej 1 mm (to nie jest dosłowny brak opadu: w ciągu 2-19 IV 2024 spadło łącznie 2,4 mm); wartości w tabeli liczone wewnątrz okna kwiecień-październik; 2026 do 31 sierpnia.
| Sezon | Dni ≥ 30 °C | Najdłuższy ciąg suchy w oknie IV-X | Ciągi ≥ 14 dni w oknie | Opad IV-X | Najsuchszy miesiąc |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 20 | 14 dni, 24 V - 6 VI | 1 | 417 mm | wrzesień 14 mm |
| 2024 | 27 | 18 dni, dwa razy: 2-19 IV i 14-31 X (ten drugi trwał do 16 XI, łącznie 34 dni) | 4 | 413 mm | kwiecień 12,6 mm |
| 2025 | 13 | 17 dni, 6-22 VIII | 2 | 401 mm | kwiecień 30 mm |
| 2026 (do 31 VIII) | 21 | 18 dni, 1-18 IV (ciąg zaczął się 29 III, łącznie 21 dni) | 2 | 320 mm (IV-VIII) | kwiecień 3,4 mm |
Obliczenia własne z danych IMGW. Zastrzeżenia: stacja leży na lotnisku na zachodnim skraju miasta i nie mierzy wilgotności gleby na osiedlu; ciągi liczone w oknie sezonu są ucięte na jego granicach (poza sezonem zdarzały się dłuższe, np. 26 dni w lutym-marcu 2025); suma roczna mówi mało, bo w 2023 r. sierpień dał 168 mm, a wrzesień 14 mm.
Trzy wnioski:
- Długie ciągi niewielkich opadów zdarzają się wczesną wiosną, nie tylko latem. W 2024 i 2026 r. trawniki i świeże nasadzenia weszły w sezon w trakcie ciągu suchego (w 2026 r. trwającego od 29 marca); w kwietniu 2026 spadło 3,4 mm w cały miesiąc. Podlewanie nasadzeń z jesieni i wiosny trzeba planować od początku kwietnia, nie od czerwca.
- Sama temperatura nie wystarcza jako kryterium. Rok 2025 miał najmniej dni upalnych (13), a mimo to 17-dniowy ciąg suchy w sierpniu (w nim tylko 3 dni upalne). Długie ciągi suche występują też bez upałów, więc klauzula oparta wyłącznie na temperaturze ich nie obejmie.
- Definicja suszy ze standardu nie zastępuje progu w umowie. Standardy ZZM przyjmują, że okres suszy to 20 dni bez opadów przy temperaturze znacznie powyżej średniej, i jednocześnie nakazują stale monitorować glebę i prognozy oraz dostosowywać harmonogram. W oknie sezonu na stacji nie było 20-dniowego ciągu suchego z upałem w latach 2023-2026; ciągi 20-34-dniowe przypadały na miesiące chłodne. Umowa, która uruchamia zmianę zakresu dopiero po spełnieniu tej definicji, może nie uruchomić jej w sezonie wcale; pomocniczo proponujemy próg liczony w dniach, np. 10 lub 14.
Standard miejski zastosowany do osiedla
Standardy utrzymania terenów zieleni w miastach (ZZM Wrocław i Kraków, 2022; zeszyty „Pielęgnacja” i „Murawa”; dokumenty ZZM) podają liczby, których brakuje w większości umów wspólnot:
| Zapis | Wartość | Źródło |
|---|---|---|
| Wilgotność gleby po podlaniu rabaty lub kwietnika | 20–35 %, wilgotno na głębokość 15 cm | Pielęgnacja 2.2 |
| Woda na jedno podlanie | ok. 20 l/m² | Pielęgnacja 2.2 |
| Rośliny sezonowe: kontrola wilgotności | min. 2 razy w tygodniu przez 4 tygodnie od posadzenia (w suszy codziennie), potem min. raz w tygodniu; podlewanie według potrzeb | Pielęgnacja rabat bylinowych i kwietników, pkt 2.2 |
| Krzewy i pnącza | podlewanie zaleca się ograniczać do pierwszych 12 miesięcy po posadzeniu, według wilgotności gleby; zbyt częste lub dłuższe podlewanie może wypłycać korzenie; w długotrwałej suszy podlewanie ważne zwłaszcza na wystawie południowej i zachodniej | Pielęgnacja krzewów, pkt 4.2 |
| Pora podlewania | przed 9.00 i po 17.00 (krzewy); 20.00–7.00 (byliny) | Pielęgnacja krzewów 4.2; rabaty 2.2 |
| Trawnik w suszy | koszenie w okresie suszy jest niedozwolone; wykonawca uwzględnia prognozy i warunki meteorologiczne; wysokości: 5–10 cm przy koszeniu intensywnym, 8–10 cm przy średnio intensywnym; podlewanie przewidziane po siewie, rekultywacji i ułożeniu darni (5–15 l/m² zależnie od gruntu) | Murawa: Koszenie 1.1–1.2 i 2; Rekultywacja murawy |
| Ściółka | rabaty bylinowe 4–5 cm (można zaniechać po zagęszczeniu roślin); ogólna technika ściółkowania: 5–10 cm zrębków lub 5–7 cm kory | Pielęgnacja rabat 2.3; Poprawa warunków siedliskowych 4.4 |
Standard nie przewiduje rutynowego podlewania ustabilizowanego trawnika (podlewa się trawnik nowy i regenerowany). W modelu niżej w budżecie wody są rabaty, nowe nasadzenia i żywopłoty z ostatniego roku; dla przyjętego trawnika przewidujemy wyższe koszenie, nie wodę.
Co wynika z umowy TBS Wrocław 2026-2027
Przetarg BZP.360.21.2025 (dokumenty) określa postępowanie podczas suszy trzema zapisami OPZ (część I): wykonawca dostarcza wodę do podlewania na własny koszt (pkt 9); przy długotrwałych upałach ogranicza koszenie zgodnie z wytycznymi miejskiego planu adaptacji do zmian klimatu (uchwała nr XIII/342/19 Rady Miejskiej Wrocławia) i w uzgodnieniu wykonuje inne prace pielęgnacyjne (pkt 17, 19); zmiana harmonogramu koszeń wymaga uzgodnienia (pkt 18). Koszt wody nie jest wyodrębniony w ryczałcie; wspólnota, która płaci za wodę z własnego wodomierza, powinna go policzyć osobno.
Model kosztu wody dla jednego osiedla
Założenia jawne, do podmiany:
- powierzchnia podlewana: 1 000 m² rabat bylinowych i kwietników z nasadzeniami z ostatniego roku (dawka ze standardu dotyczy tego typu rabat; drzewa i krzewy wymagają osobnych założeń; ustabilizowanego trawnika w modelu nie podlewamy);
- dawka: 20 l/m² (Pielęgnacja rabat, pkt 2.2) → 20 m³ na jedno podlanie;
- ciąg suchy: 18 dni (najdłuższy w oknie sezonu w danych 2024 i 2026); w modelu przyjmujemy 5 podlewań w tym czasie (przy sześciu byłoby 120 m³) → 100 m³;
- taryfa MPWiK Wrocław od 6 lipca 2026 (taryfy): woda 7,05 zł/m³ brutto dla gospodarstw domowych (7,07 zł dla pozostałych odbiorców), ścieki 7,95 zł/m³; opłaty abonamentowe pomijamy.
Wynik: ok. 705 zł za wodę, gdy wspólnota ma wodomierz odliczający wodę bezpowrotnie zużytą przyjęty przez MPWiK do rozliczeń (wtedy za tę wodę nie nalicza się ścieków), albo ok. 1 500 zł, gdy takiego odliczenia nie ma. Dodatkowy scenariusz budżetowy: sezon z dwoma takimi ciągami i mniejszymi przerwami to 200–300 m³ (założenie, nie wynik z tabeli). Uniknięta opłata za ścieki w modelu to 795 zł na taki okres; czy wodomierz odliczający zwróci się w sezonie, zależy od kosztu jego zakupu, montażu, oplombowania i opłat stałych, które określa MPWiK (wniosek o oplombowanie wodomierza do celów ogrodowych).
Co potwierdzają dokumenty realizacji ERWU
- TBS Wygodne Mieszkanie, Bema 5a: list z 2020 r. potwierdza serwis systemu nawadniania i obsługę terenu zielonego; list z 2017 r. potwierdza wykonanie 600 m² trawników i posadzenie 1 500 roślin na tym obiekcie. Automatyczne nawadnianie może ograniczyć pracę przy ręcznym podlewaniu, ale nie usuwa kontroli i regulacji; list nie pozwala oszacować oszczędności.
- Integrum Management, 2020: zakres obejmował bieżące podlewanie terenów zielonych i zabezpieczenie instalacji automatycznego nawadniania na okres zimowy.
Listy nie podają zużycia wody ani oszczędności; skany w sekcji Referencje na stronie obsługi zieleni.
Co ERWU proponuje wpisać do umowy (status: propozycja)
- Próg w dniach, nie „susza”: po 10 kolejnych dobach z opadem poniżej 1 mm (odczyt ze stacji IMGW Wrocław lub własnego deszczomierza) wykonawca przechodzi na tryb suszy: koszenie wstrzymane, kontrola wilgotności i podlewanie nasadzeń według potrzeb (nie rzadziej niż raz w tygodniu kontrola z wpisem), raport z datami podlewań. Tryb kończy się po dobie z opadem co najmniej 10 mm albo po stwierdzeniu wilgotnej gleby na 15 cm.
- Kolejność podlewania przy ograniczonej wodzie: najpierw rośliny posadzone w ostatnich 12 miesiącach (rabaty, krzewy, żywopłoty), potem pozostałe rabaty i donice; ustabilizowany trawnik nie jest podlewany.
- Prace zastępcze zamiast koszenia: w trybie suszy wykonawca proponuje prace z listy w umowie (odchwaszczanie rabat, krawędzie, ściółkowanie, cięcia sanitarne), zarządca je zatwierdza, a odbiór następuje z karty kontroli; inspiracją jest OPZ TBS pkt 19, który wymaga uzgodnienia, nie automatycznego zaliczenia. Koszenie wraca w ciągu 5 dni od zakończenia trybu.
- Woda: zapis, kto płaci i z jakiego licznika; przy nawadnianiu automatycznym harmonogram stref i godziny nocne wg standardu.
Zapis zakresu i formularz do zapytania ofertowego: jak opisać zakres obsługi zieleni. Odbiór w sezonie: karta kontroli prac w zieleni.
Czego ten tekst nie rozstrzyga
- Nie mówi, ile wody potrzebuje konkretny trawnik: standard nie przewiduje jego podlewania, a dane stacji nie mierzą gleby na osiedlu.
- Nie ocenia systemów nawadniania (koszt montażu, awaryjność); list z Bema 5a potwierdza tylko, że taki system był serwisowany.
- Nie zastępuje decyzji zarządu o osobnym liczniku; podaje, ile kosztuje jej brak w modelu wyżej.
FAQ
Czy w suszy kosić rzadziej, czy wyżej?
W okresie suszy standard ZZM nie dopuszcza koszenia, a poza nim każe trzymać wysokość 5–10 cm (koszenie intensywne) lub 8–10 cm (średnio intensywne) i uwzględniać prognozy; OPZ TBS zamienia pominięte koszenie na inne uzgodnione prace. Rzadsze koszenie przy zwykłej wysokości oznacza ścięcie dużej masy naraz; jakość cięcia zależy też od stanu ostrzy.
Kiedy zaczyna się „susza” na osiedlu?
Według standardu ZZM po 20 dniach bez opadów przy temperaturze znacznie powyżej średniej, z jednoczesnym obowiązkiem monitorowania gleby i prognoz; w oknie sezonu na stacji Wrocław-Strachowice taki ciąg z upałem nie wystąpił w latach 2023–2026. Dla nasadzeń proponujemy (propozycja, nie próg biologiczny) tryb suszy po 10 dobach z opadem poniżej 1 mm, z kontrolą wilgotności gleby.